มารู้จัก Environment map กันดีกว่าครับ หลายคนอาจจะเคยได้ยินแล้วสงสัยว่ามันคืออะไรกันแน่ Environment คือสิ่งแวดล้อม Evironment map ก็คือ ภาพของสิ่งแวดล้อมที่อยู่รอบๆ นั่นเอง อย่างเช่นมีแจกันวางบนโต๊ะ Environment ของแจกันก็คือโต๊ะ ผนังห้อง เพดานห้อง อะไรทำนองนั้นเมื่อเรามีภาพแวดล้อมเหล่านี้แล้วก็สามารถนำมาแปะลงบน วัตถุเช่น แจกัน ให้มีเงาสะท้องของสิ่งแวดล้อมได้หลายคนอาจจะเถียงว่าไม่เห็นต้องทำยุ่งยากขนาดนั้นนี่ แค่สั่ง Raytrace ซะ ก็ได้เงาสะท้อนมาครบแล้ว ใช่ครับ ไม่ผิดแต่อย่างใด เราสามารถใช้ Raytrace เพื่อสร้างเงาสะท้อนได้อย่างเหมือนจริง โดยไม่ต้องพึ่ง Environment map เลยก็ได้ แต่ในงานAnimationซึ่งขั้นตอนในการทำจะมีการแบ่งฉากออกเป็นส่วนๆ แล้วนำมา composite ทีหลังด้วยโปรแกรม compositing อย่างเช่น After Effect ,Shake หรือ Combustion การใช้ Raytrace กับเงาสะท้อนที่เกิดขึ้นทุกส่วนโดยไม่จำเป็นจะทำให้เสียเวลาใน Render และแก้ไขภายหลัง อย่างมาก ลองสร้าง Environment map กันเลยดีกว่า

ภาพด้านบนนี้ก็เป็นฉากที่เราต้องการสร้าง Environment map ขึ้นมา ภาพนี้ capture มาจาก Maya 4.0 ครับ
ก่อนอื่นเลยก็ต้องสร้างกล้องขึ้นมา 1 อัน แล้ว setค่าตามด้านล่าง หลักๆก็คือ Angle of View ต้องเป็น 90

จากนั้นก็เริ่ม render ภาพทั้ง 6 ทิศทาง หน้า หลัง ซ้าย ขวา บน ล่าน โดยการหมุนกล้องทีละ 90 องศา แล้ว render ส่วนขนาด
ภาพที่ render ออกมา ต้องเป็นสี่เหลี่ยมจัตุรัส จะเป็นขนาด 256*256 หรือ 512*512 ก็ได้

ทั้ง 6 ภาพนี้ render ออกมาขนาด 512*512 แล้วผมย่อลงมาครับ จะได้ดูง่ายหน่อย พอเราได้ภาพทั้ง 6 ภาพครบแล้วก็เริ่มเข้ามาที่ Photoshop แล้วเรียงภาพเป็นรูปไม้กางเขน ให้ต่อกันสนิทนะครับ ถ้าขี้เกียจมานั่งเล็ง ก็ตั้ง grid ไว้ที่ 512 แล้ว subdiv 4 ครั้ง จากนั้นเปิด snapก็จะช่วยได้เยอะครับ

ภาพที่ได้ก็จะออกมาแบบนี้ อันนี้ผมย่อลงมาเยอะเหมือนกัน เลยดูเบรอๆหน่อย ไม่อยากให้โหลดนาน :)

จริงๆแล้วภาพทั้ง 6 ภาพควรจะต่อกันได้สนิทไม่ว่าจะเรียงจากด้านไหนก่อน แต่ความจริงก็จะมีเหลื่อมบ้าง เล็กน้อย ไม่มีปัญหาครับ สาเหตุเกิดได้จากปัจจัยหลายอย่าง เช่นการ Anti-aliased การใช้ Paint Effect ฯลฯ ok ที่นี้มาถึง HDRShop กันมั่ง

software ตัวนี้แจกฟรีครับ เจ้าของกำลังพยายามค้นคว้าเรื่อง HDR (High Dynamic Range Image) และเขียน software ตัวนี้ออก มาให้ใช้กัน จริงๆแล้ว HDRShop สร้างขึ้นมาเพื่อเป็น Image Processor สำหรับภาพแบบ HDR แต่พอดีว่ามีคำสั่งหนึ่งในการสร้าง Emvironment map ในลักษณะต่างๆขึ้นมาได้ ผมจึงแนะนำให้ไป load มาใช้ครับ มีประโยชน์ทีเดียว เปิดโปรแกรมขึ้นมาก็ไม่มีอะไรเป็นพิเศษเนื่องจากไม่มีคำสั่งมากนัก เรา open ภาพที่เราเรียงกันเป็นรูป ไม้กางเขน จาก Photoshop ขึ้นมา อาจจะมีเตือนอะไรนิดหน่อยไม่ต้องสนใจครับ ตรงไปที่ menu Image>>Panorama>>Paronamic Transformations...

คำสั่งนี้จะสามารถเปลี่ยนรูปร่าง หรือ Transform ภาพที่เราสร้างจาก Photoshop เป็นอย่างอื่นได้อีกหลายแบบ ภาพที่เราสร้างจาก Photoshop เป็น source image ซึ่งมี format "Cubic Environment (Vertical Cross)" ส่วนทางด้าน destination image หรือภาพผลลัพท์ที่จะออกมาก็มีให้เลือหลายแบบครับ เช่นด้านบนนี้ก็เลือกเป็นแบบ Mirrored Ball ในส่วนของ Samplingก็จะเป็นคุณภาพของภาพที่จะออกมานั่นเอง ถ้าเยอะก็จะคุณภาพดี แต่จะใช้เวลาคำนวณนานมาก ในที่ นี้ใช้ 8 คุณภาพที่ออกมาก็ใช้ได้แล้วครับ

ภาพด้านซ้ายคือ Mirrored Ball ส่วนด้านขวาคือ Latitude/Longitude หรือที่ใน Maya เรียกว่า Sphere Environment นั่นเองทั้งสองแบบก็มีข้อดีข้อเสียต่างกันไปครับ Mirrored Ball หรือ Ball Environment จะให้รายละเอียดของเพดานและพื้นได้ดี แต่รายละเอียดบริเวณด้านหลัง จะแย่มาก คือจะมีลักษณะขยุ้มกันเป็นจุด ถ้าไม่มีการเลื่อนกล้องไปด้านหลังอันนี้ก็จะดีมากครับ Latitude/Longitude หรือ Sphere Environment จะตรงข้ามกับ Ball คือ ให้รายละเอียดรอบด้านได้ดี แต่รายละเอียด บริเวณด้านบนและล่างหายไป ถ้ากล้องจำเป็นต้องเคลื่อนที่ไปทั่วห้องอันนี้ก็จะดีกว่าแบบ Ball ครับ เอาล่ะ ได้ Environment map แล้วก็ลองเอาไป Render กันดูดีกว่าครับ

<<Back