[ Introduction to Animation in Maya Part 1 ]
การทำ animation ใน computer มีการพัฒนามาพร้อมๆกับการเกิดขึ้นของ computer graphics เลยทีเดียว มี software ออกมามากมายไม่ว่าจะเป็นแบบ 2D หรือ 3D ในช่วง 20 ปีหลังนี้มีการทุ่มเทพัฒนา software เพื่อการทำ character animation อย่างมากอย่างจะเห็นผลได้จากงานของ pixar ซึ่งใช้ software ที่ทาง Pixar พัฒนาขึ้นมาเอง หรือ การ์ตูนอีกหลายเรื่องของทาง PDIเจ้าของผลงานรางวัลออสกาอย่าง Shrek ซึ่งใช้ Maya เป็นตัวหลักในการทำ animation Maya เกิดจากบริษัท Alias|wavefrontวึ่งตอนนี้หดชื่อเหลือแค่ Alias พัฒนาขึ้นมาเพื่อแทนที่ software ตัวเดิมของบริษัท หลังจากการรวมกิจการของ Alias และ wavefront เดิม เป็น software ที่ใช้งานบนเครื่อง Siligon Graphics (SGI) ที่ใช้ระบบปฎิบัติการ (OS) Irix เท่านั้นแต่ก็ได้มีการ port มาใช้กับเครื่อง PC ที่ใช้ OS WindowsNT และ XP ได้ด้วย ล่าสุดก็สามารถใช้กับเครื่อง Mac ที่ใช้ Mac OS X ได้ด้วย Mayaมีจุดเด่นในเรื่องของความยืดหยุ่นอย่างมากในการทำงาน โดยใช้การทำงานแบบ node-base เป็นหลัก กล่าวคือ fuctionการทำงานแต่ละแบบจะถูกเก็บเป็น node โดยแต่ละ node จะมี input และ output เราสามารถเชื่อ node เหล่านี้เข้าด้วยกันเพื่อให้เกิดผลที่แตกต่างกันได้นับไม่ถ้วน รวมถึงการใช้งาน script ที่เรียกว่า MEL ซึ่งใช้งานได้ง่ายและมี ประสิทธิภาพ การทำ animation ใน Maya นั้นมีหลายวิธีด้วยกัน ไม ่ว่าจะเป็นการ set key การใช้ path การใช้ dynamic การใช้ expression และอื่นๆอีกหลายวิธีโดยทั่วไปแล้วการทำ animation คือการทำให้วัตถุเคลื่อนที่ไปในทิศทางและความเร็วที่ต้องการเมื่อเวลาเปลี่ยนไป มาลองดูการทำ animation ง่ายๆใน Maya ครับ

มีล้อ 1 อัน และอยากให้ล้อกลิ้งไปด้านขวา ลองดูที่ channel bar ด้านขวา

channel bar ทำหน้าที่แสดงค่าต่างๆของ object เช่นตำแหน่ง มุนการหมุน ขนาด ที่สามารถ animate ได้ หรือสามารถ set key ได้ (Keyable) เมื่อกด s ลงไปหนึ่งครั้งจะเห็น channel bar เปลี่ยนเป็นสีส้ม หมายถึงมีการสร้าง node เพื่อบันทึกค่าเอาไว้ใน fram ปัจจุบันเรียบร้อยแล้ว

เมื่อดูที่ timeline ด้านล่างของจอ จะเห็นขีดสีแดงเกิดขึ้นที่ frame ที่ 1 นั่นคือมี "Key" เกิดขึ้นที่นี่แล้ว

Key คืออะไร
Key คือจุดบันทึกค่าต่างๆของ object ในการทำ animation สมัยก่อนเช่นในเรื่อง Snowwhite ของ Disney animator หรือผู้วาดภาพทำ animation จะวาดเฉพาะ frame หลักๆ เท่านั้นเรียก frame นี้ว่า Key frame และ frame ระหว่าง Keyframe เรียกว่า in-between เป้นหน้าที่ของ inbetweener เช่นเดียวกันครับเราต้องการให้ล้อกลิ้งไปด้านขวา ไม่จำเป็นต้องค่อยๆกลิ้งไปทีละ frame ทีละ frame เราจะกำหนดเฉพาะ frame สำคัญๆที่มีการเปลี่ยนแปลงการเคลื่อนไหวเท่านั้น เช่นในกรณีนี้ เราต้องการ Key เพียงสองจุดคือ จุดเริ่มวิ่ง และจุดสิ้นสุด เลื่อน frame ไปที่ frmae ที่ 24 จากนั้นเลื่อนล้อไปด้านขวา และ หมุนล้อไปข้างหน้า

กด s หนึ่งครั้ง เพื่อบันทึกค่าตำแหน่ง และการหมุน ในจุดสิ้นสุดเอาไว้ ถึงตอนนี้ถ้ากด Play ก็จะเห็นล้อกลิ้งไปด้านหน้า ลองมาดูกันครับ ค่าที่เราบันทึกเอาไว้มีอะไรบ้าง เปิด Graph Editor ขึ้นมาโดยกด Window>>Animation Editors>>Graph Editor

มีกราฟออกมาหลายเส้น แกนนอน คือค่าของเวลามีหน่วยเป็น frame แกนตั้งคือค่าของตัวแปล ขึ้นกับว่าเราเลือกตัวแปลตัวไหน ตอนนี้เราเลือกตัวแปลทั้งหมด จึงแสดงกราฟทั้งหมด ที่มีออกมา ลองมาดูกราฟ Translate X กันก่อนครับ โดยคลิกที่คำว่า Translate X แล้วกด a หนึ่งครั้งเป็นการขยายกราฟให้เห็นชัดขึ้น

ถึงตรงนี้จะมองเห็นกราฟเส้นเดียวและมองเห็นจุดสีดำที่จุดเริ่มและสิ้นสุดกราฟ นั่นคือ Key frame นั่นเองครับ เมื่อคลิกที่ Key frameเราจะมองเห็นข้อมูลที่บันทึกใน Key frame นั้นๆโดยดูที่ Stats

ช่องซ้าย คือ frame ที่ Key frame นี้บันทึก ในที่นี้คือ 1 และช่องขวาคือค่าตัวแปลที่บันทึกเอาไว้ใน frame นี้ ในที่นี้คือ Translate X เท่ากับ -11.934 ถ้าลองคลิกที่ Key frame ที่จุดสุดท้ายของเส้น ก็จะเห็นค่าที่แตกต่างกันออกไป

อ่านได้ว่า ที่ frame ที่ 25 ค่า Traslate X เป็น 10.285
เมื่อค่า Translate X ไม่เท่า นที่ frame ที่ 1 และ 25 ค่าจึงมีการวิ่งเข้าหากัน และเกิดกราฟขึ้น หรือคิดได้ว่า แกนตั้งเป็นระยะทาง แกนนอนเป็นเวลา นั่นเองเราเห็นกราฟเป็นเส้นตรง นั่นหมายถึงกราฟเคลื่อนที่ด้วยความเร็วคงที่ แต่ถ้าเราดัดกราฟ โดยคลิกที่ Key frame แรก แล้วคลิกปุ่ม Flat Tangent

ก็จะได้กราฟแบบโค้งออกมา

ถ้าพิจารณาความชันของเส้นสัมผัสของกราฟจะประมาณค่าความเร็วในเชิงเปรียบเทียบได้ เช่นใน frame ที่ 2 ความชันเส้นสัมผัสน้อยกว่า ความชันเส้นสัมผัสของ frame ที่ 20 หมายถึงความเร็วที่ frame ที่ 2 น้อยกว่าความเร็วที่ frame ที่ 20 นั่นเอง ถ้ากด Playดูตอนนี้จะเห็นล้อกลิ้งช้าในตอนแรกและเร็วขึ้นใน frame ท้าย เราสามารถปรับกราฟได้ละเอียดขึ้น โดยสามารถปรับเส้นโค้งด้วยมือได คล้ายกับการดัดเส้นในโปรแกรม Illustrator เช่นจะดัดความโค้งบริเวณจุดสิ้นสุดของกราฟ ก็คลิกที่ Key frame

จากนั้นคลิกที่แขนของ Key frame กด w แล้วใช้ mouse กลางจับเลื่อน จะเห็นการดัดเส้นโดยตรงกราฟแบบนี้ล้อก็จะค่อยๆกลิ้งในตอนแรกและความเร็วก็เพิ่มขึ้นเรื่อยๆจะความเร็ว สูงสุดที่ frame สุดท้าย แล้วหยุด เมื่อออกนอกขอบเขตของกราฟจะไม่มีการเคลื่อนที่เกิดขึ้น หรือ ค่าตัวแปลไม่มีการเปลี่ยนแปลง (Constant) Graph Editorสามารถกำหนดพฤติกรรมของวัตถุเมื่อเคลื่อนที่จนออกนอกขอบเขตของกราฟได้ ก่อนอื่นคลิกที่ Key frame ทั้งสองอัน แล้วกดปุ่ม Spline Tangent ก็จะได้กราฟเส้นตรงรูปเดิมกลับมา

เลือก Curves >> Post Infinity >> Linear

ขยาย frame ให้เป็น 100 frame จะเห็นล้อกลิ้งไปเรื่อยๆ ถึงแม้จะเลย frame ที่ 25 ซึ่งเป็น frame สุดท้ายที่มีการทำ Key frame เอาไว้แล้วก็ตามทีนี้มาดูอีกตัวแปลที่เราทำ animate ไว้บ้างครับ ซึ่งก็คือ Rotate Z คลิกที่ Rotate Z แล้วกด a จะเห็นกราฟออกมาครับ

เอาล่ะลองตรวจสอบค่าที่บันทึกเอาไว้โดยกดที่ Keyframe

ดูที่ Stats ก็จะเห็นได้ว่า เมื่อผ่านไป 25 frame ล้อกลิ้งไป -278.173 องศา ซึ่งไม่ครบรอบ เปลี่ยนเป็น -360 ครับ จะได้ครบรอบ

นั่นคือ 25 frame ที่เป็นช่วงของกราฟก็จะหมุนครบรอบพอดี ถ้าตั้ง frame เป็น 100 frame และลองกด Play ล้อกลิ้งไปจะถึง frame ที่ 25แล้วหยุดหมุนเพราะหมดช่วงของกราฟ แต่ก็ยังสไลด์ต่อไปเรื่อยๆเนื่องจากเราตั้งใน Post Infinity ของ Tanslate X เป็น Linear ซึ่งจะเพิ่มค่า Xขึ้นเรื่อยๆ แบบคงที่ ลองตั้งค่า Post Infinity ของ Roate Z กันดูบ้างครับ

แต่ครั้งนี้ตั้งเป็น Cycle ครับ นั่นคือเมื่อหมุนครบรอบก็มานับ 1 องศาใหม่
ถึงตอนนี้ก็สามารถกด Play เพื่อดู animation ได้แล้ว และจะเห็นล้อกลิ้งไปด้านขวาเรื่อยๆโดยไม่หยุดหมุน แต่รู้สึกว่าล้อหมุนเร็วเกินไปการทำให้ล้อหมุนช้าลงคือการยืด frame ครับ ตอนนี้ 25 frame หมุน 1 รอบ เร็วไป ถ้าเราตั้งให้ 30 frame หมุน 1 รอบ ล้อก็จะหมุนช้าลง ตั้งค่าโดยการคลิกที่ Key frame สุดท้าย แล้วแก้ frame เป็น 30

ทดสอบ animation โดยใช้ Playbast
ขั้นแรกต้องคลิกวิวที่อยากจะดู animation ซะก่อน โดยในที่นี้จะดูที่ Perspective วิว จากนั้นคลิกขวาค้างที่ Timeline แล้วเลือก Playblast

การ Playblast เป็นการ render อย่างเร็วโดย capture หน้าจอและสร้าง avi เพื่อดู animation เช็คความเร็ว

โดยปกติแล้วก็จะเปิด media player ขึ้นมาอัตโนมัติ
การทำ Animation ใน Maya เป็นเรื่องที่ซับซ้อน การเรียนรู้ไม่สามารถทำได้แค่ข้ามคืน แค่ก็ไม่ใช้เรื่องยากสำหรับผู้ที่มีความพยายามครับสำหรับตอนแรกนี้ก็เป็นการเสนอ Animation เ องต้นซึ่งเป็นหลักการที่ใช้ได้กับหลายๆโปรแกรม ไม่ว่าจะเป็น 3ds max, Softiamge, Cinema4D, Lightwave หรือโปรแกรมอื่นๆที่มีการ aniamtion แบบ key base ในตอนต่อๆไป จะเป็นเรื่องการทำ animation ที่ซับซ้อนขึ้น ของ Maya แล้วพบกันตอนหน้าครับ

<<Back